Athena 2.0
Emancipatie, vrijheid en gedeelde waarden
Geschiedenis
Tijdens de nacht van 14 op 15 januari ging de voorbouw van GO! Koninklijk Atheneum Antwerpen in vlammen op. Ook het Athena beeld dat een prominente plaats had op de voorgevel, diende door instabiliteit verwijderd te worden wegens aangetast en verweerd. De school bouwde de voorgevel herop en werkte in de loop der jaren een beleid uit rond gedeelde waarden, vrijheid en emancipatie. Kunst werd het communicatiemiddel tussen de verschillende culturen en levensbeschouwingen binnen de school en is dat ook in de stad Antwerpen. De vzw Athena-syntax diende een dossier “Kunst in Opdracht” in bij de Vlaamse Overheid. Het dossier werd goedgekeurd en met subsidiëring van het Departement Cultuur, Jeugd en Media gerealiseerd. Op zaterdag 14 januari 2023 werd een nieuw beeld op het dak van het GO! Atheneum Antwerpen geplaatst ‘In dialoog met Athena, een metafoor voor emancipatie, vrijheid en gedeelde waarden’. De godin van de kunst laat zien hoe kunst verbindend kan werken rond gedeelde waarden en normen in deze stad. Vlammen en vuur worden omgezet in warmte en verbinding.
Ontwerp Nadia Naveau
Athena 2.0 is een imposant bronzen beeld met een patina en kleurafwerking. Nadia Naveau heeft gekozen voor een herkenbaar figuratief beeld van Athena/Minerva maar niet in een strakke, witmarmeren neoklassieke stijl van de 19de eeuw. Het gezicht en de houding zijn rustig en waardig. De uitvoering geeft het werk een postmoderne, bijna hybride uitstraling: klassiek van vorm, maar duidelijk van nu. De nadruk ligt vooral op de zittende, waakzame houding en de uitstraling van de figuur zelf; het functioneert vooral als een symboolfiguur boven op het gebouw, niet als gedetailleerd mythologisch tableau.
Metafoor
Athena stond en staat als godin van de wijsheid, de kunst en de wetenschap maar ze staat ook voor emancipatie, vrijheid en universele gedeelde waarden. Het project om een nieuw beeld te maken creëert de mogelijkheid om de voorstelling van die waarden een hedendaagse invulling te geven en de nieuwe hyperdiverse gemeenschap van het huidige Atheneum en de stad Antwerpen te weerspiegelen. Het nieuwe beeld gaat de dialoog rond vrijheid, verdraagzaamheid en wederkerigheid met de buurt aan. In die zin zal het een reflectie stimuleren en de publieke ruimte opladen. Athena 2.0 gaat in dialoog met haar omgeving.
Oude Athena
Het oude Athena-beeld was een klassiek, neoklassiek standbeeld van een Griekse godin van de wijsheid die paste bij de negentiende-eeuwse eclectische stijl met neorenaissance-inslag van de schoolarchitectuur. Athena is gemaakt uit Brauvilliers kalksteen. Het beeld staat nu opgeslagen in de kelders van het Atheneum en wacht op restauratie en een nieuwe standplaats binnen de school.Het beeld werd gemaakt door de Antwerpse beeldhouwer Joseph Ducaju, een kunstenaar die meerdere publieke werken in en rond Antwerpen realiseerde. Het werd geplaatst boven op de voorgevel van het in 1884 opgeleverde schoolgebouw als bekroning van de gevel en als visueel symbool van het Atheneum als tempel van de kennis.
Recensies
Wanneer Nadia Naveau een monument maakt, mag je verwachten dat het woord ‘’monument’’ immer het woord ‘’monument’’ in zijn buik draagt. Haar werk gaat over transformatie, een transformatie die zich voor onze ogen lijkt te voltrekken, alsof de beelden leven, alsof het proces dat de kunstenares met haar levende handen op gang heeft gebracht nu op eigen houtje wordt verdergezet door het beeld zelf.
Jeroen Olyslaegers
Cartoon figurations is intrinsic, to her sculpture and elsewhere we find hand as glove, hand as hat and hand as comic space.
Jon Wood
Nadia knipt vorm uit kunst- en Milletjasjes.
Celine Mathieu
Een kunstwerk in de openbare ruimte is nooit helemaal on-gecontesteerd. Het moet de confrontatie met het publiek rechtstreeks aangaan. Het kan nooit iedereen bekoren, maar het moet idealiter aan iedereen in de samenleving proberen tegemoet te komen. In dit geval is het beeld van Athena een symbool en communicatiemiddel van de school, maar tegelijk een vertaling van waarden die de schoolcontext overstijgen. Vanuit hun humanistische fundamenten stellen GO! Koninklijk Atheneum Antwerpen en Athena-syntax waarden als emancipatie, vrijheid en gedeelde waarden voorop; universele gedeelde waarden die de mythologische Athena op een conceptueel niveau vertegenwoordigt. Het beeld van Naveau vertaalt dezelfde filosofie op een hedendaagse en visuele manier – en niet zomaar door letterlijke referenties aan de Griekse godin of het voormalige beeld op het Atheneumdak.
Tamara Beheydt
Athena 2.0
